Grensverkenningen. Langs oude grenzen in Nederland. - Freriks, Kester; Storms, Martijn (Athenaeum-Polak & Van Gennep, 2022)
Klappentext: „Oude kaarten, of ze nu getekend zijn, met de hand ingekleurd of gedrukt, laten een wereld zien die ver weg lijkt. Maar is dat zo? In de Universitaire Bibliotheken Leiden bevindt zich een rijke collectie oude kaarten en atlassen die de Leidse verzamelaar Johannes Tiberius Bodel Nijenhuis honderdvijftig jaar geleden aan de universiteit schonk. Een groot aantal kaarten in deze collectie beeldt grenzen af. Grenslijnen, waterlinies, riviergrenzen, staatsgrenzen, dijken en sloten, zelfs de grens tussen eb en vloed of tot waar klokgelui hoorbaar is. Natuurschrijver Kester Freriks en conservator Martijn Storms brengen de papieren collectie tot leven. Kester Freriks ging door heel Nederland op zoek naar de grenzen van vroeger in het landschap van nu. Hij volgde oude grenslijnen die in het verre verleden getekend zijn, kon ze aanraken en er langslopen. Gaandeweg ontstaat een caleidoscopisch beeld van de omgang van de mens met het landschap. Hoe kleiner en dichter bevolkt het land, hoe meer grenzen. Ook de ligging van Nederland, deels onder de zeespiegel, vraagt om het trekken van grenzen. Na lezing is er maar één conclusie: grenzen zijn onlosmakelijk verbonden met het échte Nederland en het Nederlandse landschap.“
Inhaltsverzeichnis: http://digitale-objekte.hbz-nrw.de/storage2/2022/12/03/file_12/9288399.pdf
Keywords: Kartograf; Kartografie; Landesgrenze

Dreifältig eine? Zur Konstruktion von Regionalität im Dreiländereck Deutschland-Belgien-Niederland - Pohle, Frank (Gedächtnistopografien in Grenzräumen. Das Pommernland, Danzig und das Rheinland als trilaterale Kulturregionen, 2022)
Keywords: Belgien; Deutschland; Dreiländereck; Grenzgebiet; Regionale Identität; Regionalkultur; Rheinland

Das ehemalige Land von Rode mit Herzogenrath (‘s-Hertogenrode) und Kerkrade (Kirchrath). Eine grenzüberschreitende Kulturlandschaftsanalyse - Burggraaff, Peter (Les pays de l'entre-deux. Übergangsräume - Grenzregionen - Konfliktzonen. Mit Beiträgen der Jahrestagung 2019 in Saarbrücken, 2021)
Keywords: Herzogenrath; Kerkrade; Rode

„Gemeinsame Ordnungen“ oder „Grenzen“ - Historiker und der Begriff des Rheinlandes vor dem Ersten Weltkrieg. Justus Hashagen (1877–1961) im Kontex - Mölich, Georg (Les pays de l'entre-deux. Übergangsräume - Grenzregionen - Konfliktzonen. Mit Beiträgen der Jahrestagung 2019 in Saarbrücken, 2021)
Keywords: Rheinland

Vormen van regionaal bewustzijn en nationale identiteit in Belgisch- en Nederlands-Limburg 1866–1938 - Arijs, Karen (Verloren, 2017)
„In 1839 gingen Nederland en België uit elkaar. Sindsdien waren er twee provincies met de naam Limburg en de rivier de Maas werd een staatsgrens. Karen Arijs onderzoekt of zich na het ontstaan van de beide Limburgen een grensoverschrijdend regionaal bewustzijn heeft ontwikkeld. Vonden de bewoners aan weerskanten van de Maas dat zij meer met elkaar waren verbonden dan met andere Belgen/Vlamingen respectievelijk Nederlanders/rooms-katholieken? Voelden zij zich meer verbonden met hun streek (Groot-Limburg) dan met hun land? De vraag wordt uitgewerkt aan de hand van koninklijke bezoeken, herdenkingen, historische optochten en andere openbare feestelijkheden in Hasselt, Tongeren en Maastricht. De belangrijkste conclusie van het onderzoek is dat er van interregionaal bewustzijn geen sprake was. Het grensoverschrijdend regionalisme, dat gelooft in een tijdloze toestand van 'samen horen', is een hedendaags idee.“
Inhaltsverzeichnis: https://digitale-objekte.hbz-nrw.de/storage2/2017/08/06/file_4/7325428.pdf
Keywords: Hasselt (Albertkanal); Hochschulschrift; Maastricht; Nationalbewusstsein; Provinz Limburg (Belgien); Provinz Limburg (Niederlande); Regionale Identität; Tongern

Troebele betrekkingen. Grens-, scheepvaart- en waterstaatskwesties in de Nederlanden tot 1800 - Zijlmans, Roel (Verloren, 2017)
Aus der Verlagsmeldung: „Dit boek beschrijft de belangrijkste aspecten van de grensvorming tussen de Noordelijke en de Zuidelijke Nederlanden, van de Romeinse Tijd tot aan de negentiende eeuw. Onderdeel daarvan zijn bilaterale scheepvaart- en waterstaatskwesties. Ze worden behandeld vanuit de politieke geschiedenis, rechtsgeschiedenis en waterbouwkunde. Zijlmans besteedt aandacht aan de grote maar vrij onbekende strategische kanaalverbindingen en rivierverleggingen, die het Zuiden economisch en militair overwicht moesten verschaffen. Doorlopend richtpunt is de rechtsgeschiedenis van de doorvaart op grensoverschrijdende rivieren, zoals de Schelde. De 'sluiting' van deze rivier in de Tachtigjarige Oorlog brengt hij tot reële proporties terug. Ook prikt hij mythes door over het rivierenrecht. Het naschrift behandelt de argumentaties over het Schelderegime, speciaal de vermeende verplichting om de Westerschelde steeds aan te passen aan ontwikkelingen van de scheepvaart. Het gedegen bronnenonderzoek is verwerkt tot een eigenzinnig en goed leesbaar verhaal dat een nieuwe visie biedt op Belgisch-Nederlandse kwesties.“
Inhaltsverzeichnis: http://digitale-objekte.hbz-nrw.de/storage2/2017/05/24/file_6/7224946.pdf
Keywords: Hochschulschrift; Konflikt; Schelde; Schifffahrtskanal; Verwaltungsgrenze; Wasserbau

Zo dicht bij elkaar, maar toch heel anders. Eigendomsverhoudingen, productie en werkgelegenheid in de vier mijnbouwgebieden in het Maas-Rijngebied - Knotter, Ad (Studies over de sociaal-economische geschiedenis van Limburg/Jaarboek van het Sociaal Historisch Centrum voor Limburg, 2016)
Keywords: Arbeitsmarkt; Arbeitsmigration; Euregio Maas-Rhein; Grenzarbeitnehmer; Grenzgebiet; Steinkohlenbergbau

Eine Straße wird zur Grenze. Die Neustraße in Herzogenrath-Straß - Cremer, Kurt (Mokka Türc & Marihuana. Schmuggel an der Aachener Grenze, 2015)
Keywords: Herzogenrath; Kerkrade; Staatsgrenze; Straße

Der Selfkant. Ein Kulturraum - Binkowski, Helmut (Mainz, 2014)
Verlagsangaben: „Die Selfant-Region ist ein Kulturraum, welcher insbesondere von den Kelten und Römern, durch die Christianisierung und das Mittelalter geprägt wurde. Deren kulturellen Besonderheiten reichen bis in die Neuzeit, weshalb man in dieser Region auf ein überreiches Angebot an Sakral- und Säkulargütern mit langer historischer Tradition stößt. »Der Selkant – Ein Kulturraum« lädt zu einer Wanderung durch die Dörfer und umliegenden Felder der Umgebung ein, in denen man auf mittelalterliche Kirchen mit kunstvollen Heiligenfiguren, aber auch zahlreiche Windmühlen, Landgüter und Schlösser trifft. Viele dieser Kunstschätze dürften selbst Menschen der Region noch unbekannt sein und laden zum Staunen und Innehalten ein.“
Inhaltsverzeichnis: http://digitale-objekte.hbz-nrw.de/storage2/2015/02/14/file_27/6015057.pdf
Keywords: Gangelt; Heimatkunde; Selfkant; Waldfeucht

Mijnbouw en grensarbeid in het Nederlands-Belgisch-Duitse grensgebied, 1900–1973. Een overzicht - Knotter, Ad (Studies over de sociaal-economische geschiedenis van Limburg/Jaarboek van het Sociaal Historisch Centrum voor Limburg, 2014)
Keywords: Grenzarbeitnehmer; Grenzgebiet; Steinkohlenbergbau

Liefde met en zonder grenzen. De geografische horizon van huwelijkspartners in Limburg in de negentiende en vroege twintigste eeuw - Ekamper, Peter; Poppel, Frank van (Studies over de sociaal-economische geschiedenis van Limburg/Jaarboek van het Sociaal Historisch Centrum voor Limburg, 2012)
Keywords: Binationale Ehe; Binationales Ehepaar; Ehepaar; Kulturkontakt; Provinz Limburg (Niederlande)

Eine Archäologie der „Narben der Geschichte“. Erkundung der deutsch-niederländischen Grenze zwischen Vlodrop und Vaals - Haude, Rüdiger (Niederrhein-Magazin, 2011)
Keywords: Deutschland; Kulturlandschaft; Staatsgrenze

Weeze und Siebengewald. 500 Jahre vereinigt, 200 Jahre getrennt - Borkent, Hens (Weezer Geschichte. Altes und Neues aus der Heimat, 2010)
Keywords: Bergen (Provinz Limburg; Niederlande); Grenzgebiet; Niederrhein-Gebiet; Staatsgrenze; Weeze

Gevaarlijke grenzen. Gelre, Gulik en Kleef in hun conflicten en bondgenootschappen met de Bourgondische vorsten 1473–1543 - Groustra-Werdekker, Aafje H. (Recht, Religion, Gesellschaft und Kultur im Wandel der Geschichte. Ferculum de cibis spiritualibus. Festschrift für Dieter Scheler, 2008)
Keywords: Burgundische Niederlande; Herzogtum Jülich; Internationale Politik; Staat Geldern; Staat Kleve

Secondary labour force of permanent staff? Foreign workers in the Aachen coal mines - Klank, Kristin (TSEG - The Low Countries Journal of Social and Economic History, 2008)
Abstract: „The paper gives an overview of the recruitment and professional status of workers in the coal mining district of Aachen from different origins, i.e. local miners, miners from other German coal districts, cross-border commuters from Dutch South-Limburg and labour migrants. Migration history generally assumes that foreign workers were primarily employed as temporary workers in workplaces abandoned by the local population. This article argues that the labour market situation of foreign commuters and labour immigrants has to be studied separately. Commuters were primarily skilled miners, who came to the mines on their own account. After the First World War, labour mobility between the Aachen region and South-Limburg was ephemeral and often resulted from sudden institutional changes. In general, long distance labour migrants were unskilled. They arrived in the mines in large groups hired directly by agents of the mines or mediated by the Federal Employment Office. The position of foreign immigrants underwent important changes. During the first recruitment drives of the Aachen mines between 1906 and 1912, immigrants were indeed considered as temporary workers; after the Second World War, the companies tried hard to make these workers stay beyond the minimal period of one year. Long-term labour contracts could lead to integration of immigrant workers into the permanent workforce, but also penalised workers who wished to leave prematurely.“
Keywords: Aachen (Region); Arbeitsmigration; Niederländer; Steinkohlenbergbau; Südlimburg (Niederlande)

Inleiding. Arbeidsmigranten en grensarbeiders. Vergelijkende perspectieven op de mijnarbeidsmarkten in het Belgisch-Duits-Nederlandse grensgebied in de twintigste eeuw - Knotter, Ad (TSEG - The Low Countries Journal of Social and Economic History, 2008)

Limburg bestaat niet. Paradox van een sterke identiteit - Knotter, Ad (Bijdragen en mededelingen betreffende de geschiedenis der Nederlanden (BMGN), 2008)
Keywords: Nationalbewusstsein; Provinz Limburg (Belgien); Provinz Limburg (Niederlande); Regionale Identität

Bekende buren en verre vreemden. Buitenlandse arbeiders in de Nederlandse steenkolenmijnen, 1900–1974 - Langeweg, Serge (TSEG - The Low Countries Journal of Social and Economic History, 2008)
Abstract: „During the three quarters of the twentieth century the Dutch coalmines existed, migrant workers were recruited in different roles and numbers. In the build up and expansion phase of the industry before the 1930s the mining companies needed skilled and experienced workers. They found them mainly in the nearby German mining districts of Aachen and the Ruhr. These migrants transferred their professional experience to unskilled Dutch miners, so over the years the mining companies became less dependent on skilled miners from abroad. At the end of the 1920s also unskilled migrant workers were recruited, for instance from Poland. In the depression of the 1930s they were the first to get fired again. From that time on, Dutch miners formed the skilled core of the labour force. In the period after the Second World War, the mines were able to keep many of them (and their sons) as regular and stable workers. The relative number of mi-grants employed by the Dutch mines was much lower than in the years around 1930. Foreigners, in the 1950s mainly from Italy and Austria, in the 1960s from Spain, Yugoslavia and Morocco, most of them unskilled, were only recruited as temporary labourers, as guest workers.“

Vaals en het drielandenpunt. De geschiedenis van een grensgebied - Janssen, Roger (Aprilis, 2007)
Keywords: Dreiländereck; Vaals

Euregio Carolus Magnus. Grenzen in Fluss. Wissenswertes, Historisches, Kurioses rund um das Städtedreieck Maastricht - Aachen - Lüttich - Kamermans, Johanna (Verlag Mainz, 2004)
Inhaltsverzeichnis: https://digitale-objekte.hbz-nrw.de/storage2/2024/08/24/file_11/9585690.pdf
Keywords: Aachen (Region); Euregio Maas-Rhein; Lüttich; Maastricht

Ende der „Transitstraße“. Die bewegte Geschichte der westlichen Kreisgrenze - Frenken, Wilhelm (Heimatkalender des Kreises Heinsberg, 2003)
Keywords: Selfkant; Staatsgrenze; Verkehr

The border paradox. Uneven development, cross-border mobility and the comparative history of the Euregio Meuse-Rhine - Knotter, Ad (Fédéralisme Régionalisme, 2002)
Keywords: Euregio Maas-Rhein; Grenzverkehr

Historische interacties in de Euregio Maas-Rijn. Migratiestromen in een grensgebied - Korres, Achim (Studies over de sociaal-economische geschiedenis van Limburg/Jaarboek van het Sociaal Historisch Centrum voor Limburg, 2002)
Keywords: Arbeitsmigration; Euregio Maas-Rhein; Grenzarbeitnehmer

Werken over de grens. Limburgers naar Duitsland, 1870–1914 - Langeweg, Serge (Studies over de sociaal-economische geschiedenis van Limburg/Jaarboek van het Sociaal Historisch Centrum voor Limburg, 2002)
Keywords: Arbeitsmarkt; Arbeitsmigration; Deutschland; Grenzarbeitnehmer; Provinz Limburg (Niederlande)

Paradoxen van de grens. Ongelijke ontwikkeling, grensoverschrijdende mobiliteit en de vergelijkende geschiedenis van de Euregio Maas-Rijn - Knotter, Ad (Studies over de sociaal-economische geschiedenis van Limburg - Jaarboek van het Sociaal Historisch Centrum voor Limburg, 2001)
Keywords: Euregio Maas-Rhein; Grenzverkehr

The incorporation of Limburg in the Dutch state - Knippenberg, Hans (Nationalising and Denationalising European Border Regions, 1800–2000. Views from Geography and History, 1999)
Keywords: Nationalbewusstsein; Provinz Limburg (Niederlande)

City-networking and bottom-up development by transborder co-operation. The influence of local authorities in the Saar-Lor-Lux Region - Schulz, Christian (Nationalising and Denationalising European Border Regions, 1800–2000. Views from Geography and History, 1999)
Keywords: Grenzüberschreitende Kooperation; Saar-Lor-Lux

Bibliographie Grenzland = Bibliografie Grensland. 1981–1997 - Arbeitsgemeinschaft Grenzland = Werkgemeenschap Grensland Kreis Heinsberg - Limburg (Kreisverwaltung Heinsberg, 1998)
Aantekeningen: „Bibliografie van het materiaal dat in de genoemde periode verschenen is over het Streekgewest Westelijke Mijnstreek, de Kreis Heinsberg, het Streekgewest Oostelijk Zuid-Limburg en het Gewest Midden-Limburg.“
Keywords: Bibliografie; Grenzgebiet; Kreis Heinsberg; Landeskunde; Provinz Limburg (Niederlande)

Wisselende perspectieven van grensligging in de geschiedenis van de euregio Maas-Rijn - Jansen, Johannes C. G. M. (Studies over de sociaal-economische geschiedenis van Limburg/Jaarboek van het Sociaal Historisch Centrum voor Limburg, 1997)
Keywords: Euregio Maas-Rhein; Grenzüberschreitende Kooperation

Versuch einer Grenzbeschreibung der Herrlichkeiten Elmpt, Niederkrüchten und Geldrisch-Wegberg - Ihl, Karl-Heinz (Heimatbuch Kreis Viersen, 1990)
Keywords: Elmpt; Herzogtum Jülich; Staat Geldern; Staatsgrenze

Een staatsgrens door de Nederlanden - Bieze, J.W. (Nationaal Museum van Douane en Accijnzen, 1986)
Keywords: Staatsgrenze; Zollgrenze

De Zuidgrens van ons koninkrijk - Bieze, J.W. (Stichting Belastingmuseum Prof. dr. Van der Poel, 1985)
Keywords: Staatsgrenze; Zollgrenze

Westmünsterland - Ostniederlande. Entwicklung und Stellung eines Grenzraumes. Vorträge auf der Jahrestagung der Geographischen Kommission in Vreden 1983 - Geographische Kommission für Westfalen (Geographische Kommission für Westfalen, 1984)
Inhaltsverzeichnis: http://digitale-objekte.hbz-nrw.de/storage/2011/09/22/file_4/4295872.pdf
Keywords: Grenzgebiet; Münsterland (West); Niederlande (Ost)

Die Auswirkungen der deutsch-niederländischen Staatsgrenze von 1815 auf die volkstümliche Heiligenverehrung im Rhein-Maas-Gebiet. Ein Beitrag zur kulturräumlichen Stellung des Rhein-Maas-Gebietes - Cox, Heinrich L. (Rheinisch-westfälische Zeitschrift für Volkskunde, 1983)
Keywords: Heiligenverehrung; Rhein-Maas-Gebiet; Staatsgrenze; Wiener Kongress (1814–1815)

Die Niederlande und der Niederrhein. Nachbarn oder Fremde? - Cox, Heinrich L. (Rheinisch-westfälische Zeitschrift für Volkskunde, 1981)
Keywords: Niederrhein-Gebiet; Rhein-Maas-Gebiet

Die Entstehung der westmünsterländisch-rheinisch-niederländischen Grenze - Kirchhoff, Hans-Georg (Natur- und Landschaftskunde in Westfalen, 1973)
Keywords: Grenzgebiet; Staatsgrenze

Historische Grenzlandbeziehungen am Niederrhein - Jappe Alberts, Wybe (Landschaft und Geschichte. Festschrift für Franz Petri zu seinem 65. Geburtstag am 22. Februar 1968, 1970)
Keywords: Grenzüberschreitende Kooperation; Niederrhein-Gebiet

Grensland en bruggehoofd. Historische studies met betrekking tot het Limburgse Maasdal en, meer in het bijzonder, de stad Maastricht - Wouters, Hubertus H. (Van Gorcum, 1970)
Keywords: Maas-Gebiet; Maastal; Maastricht

De rijksgrens tussen België en Nederland als taalgrens. Lezingen, gehouden voor de Dialectencommissie der Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen op 3 januari 1957 - Weijnen, Antonius A.; Coetsem, Frans van (Noord-Hollandsche Uitg. Maatschappij, 1957)
Keywords: Niederländisch; Sprachgrenze; Staatsgrenze